De douane krijgt een tip van hun Costa Ricaanse collega's: er is een vrachtschip onderweg met vermoedelijk een grote hoeveelheid cocaïne. Eenmaal aangemeerd in de haven van Rotterdam staat een politieteam klaar om het schip te onderzoeken. De honden besnuffelen de lading, container voor container, en geven het sein: raak. Een losse klapper of de start van een langdurig onderzoek? HARC-officier van justitie Nicolle Coenen vertelt over het bijna lopendebandwerk aan drugszaken in Europa's grootste haven.

Hit and run
'HARC staat voor Hit And Run Cargo. Het HARC-team is een samenwerkingsverband van de douane, de FIOD, de zeehavenpolitie en het OM, dat zich bezighoudt met de opsporing en vervolging van ondermijnende criminelen in de Rotterdamse haven. En dat zijn er véél, vandaar de naam. Als officier van justitie zit ik in het MT van HARC, dat moet na elke vangst de keuze maken: alleen in beslag nemen of komt er een onderzoek? We kunnen niet alles uitgebreid onderzoeken, daarvoor vangen we simpelweg te veel. Op basis van de informatie die je hebt, bepaal je of er wel of geen onderzoek komt. Of dat het naar een ander team moet, of naar de Belgische of Duitse politie, als daar aanknopingspunten voor zijn. Nederland is een doorvoerland: het merendeel van de drugs die hier binnenkomen, gaat naar het buitenland.'

De buit is binnen: en dan
'Bij HARC-onderzoeken gaat het altijd om drugs. Meestal cocaïne en bijna altijd uit Zuid-Amerika. Over heel 2021 hebben we 72.808 kilo coke in beslag genomen en 194 strafrechtelijke onderzoeken afgehandeld. Bij elke vondst ontstaat een kettingreactie aan vragen en antwoorden. We moeten weten waar de container vandaan komt, voor wie die bestemd is en of het bedrijf in kwestie ermee te maken heeft. Maar ook of er een persbericht uitgaat of niet, want in sommige gevallen breng je daar mensen mee in gevaar. Ook bepalen we wie of wat de moeite waard is om te volgen en welke opsporingsmethoden we daarbij inzetten: gaan we telefoons aftappen of het transport volgen? Een veel voorkomende opsporingsmethode in drugszaken is de gecontroleerde aflevering. Hierbij nemen we de meeste coke in beslag en volgen we de container om meer betrokkenen op te sporen. Als officier van justitie leid je het onderzoek en hak je de knopen door.'

‘In die telefoon stonden ook nog allerlei contacten, dus die zijn we gaan aftappen. Binnen 3 à 4 maanden kregen we allerlei betrokkenen in de smiezen.’

Van 1 telefoon naar 6 verdachten
'We hebben een keer 3 jongens opgepakt bij een terminal op de Maasvlakte. Ze waren overduidelijk geronseld om drugs op te halen. Op de telefoon van één van die jongens stond een route naar een container, waar we inderdaad cocaïne vonden: 1000 kilo. Daar werden die jongens toen voor vervolgd. Maar in die telefoon stonden ook nog allerlei contacten, dus die zijn we gaan aftappen. Binnen 3 à 4 maanden kregen we allerlei betrokkenen in de smiezen die op het haventerrein werkten: schoonmakers, schilders, een chauffeur - die op hun beurt weer contact hadden met opdrachtgevers. We hebben ze allemaal aangehouden. Een vrouw bleek thuis een kluis te hebben met enorm veel contant geld, zij is aangehouden op verdenking van witwassen. Van de 6 verdachten zijn er tot nu toe 3 veroordeeld door de rechter.'

Corruptie aanpakken
'In de 2 jaar dat ik nu als HARC-officier in Rotterdam werk hebben we behoorlijk wat grote vangsten gedaan. Ik ben ontzettend trots dat we helpen voorkomen dat al die drugs het land binnenkomen. Daarbij vind ik het heel belangrijk dat we de corruptie aanpakken, want dat is toch wel het toppunt van ondermijning. Zonder inside information kun je niet zoveel in de Rotterdamse haven. Het is een gigantisch gebied waar veel verschillende bedrijven aan het werk zijn. Vind daar maar eens je weg als buitenstaander. Daarom is zo'n samenwerkingsverband als HARC ook nodig: samen hebben we de juiste kennis en kunde in huis om de ene na de andere vangst te doen. En de ontdekkingen waarbij we wat lijntjes tussen de onder- en bovenwereld verbreken, die maken voor mij het verschil.'

Over Nicolle Coenen
Voordat ze officier van justitie werd, werkte Nicolle Coenen in de Tweede Kamer als secretaris bij de commissie van Traa, die zich over de parlementaire enquête opsporingsmethoden ontfermde. Het onderzoek voedde zowel haar motivatie om ondermijnende criminaliteit aan te pakken als om officier te worden. Inmiddels is ze dat al 15 jaar. En dat terwijl ze vroeger altijd rechter wilde worden. 'Het werk van officier is veel spannender dan dat van rechter. Je begeleidt het onderzoek, werkt samen met de politie. Een rechter ziet alleen het eindresultaat, de officier geeft sturing in de weg daarnaartoe.'

Powered by Emply